فرهنگ نامه

گزیده ای از فرهنگ نامه انسان شناسی


	رابطه لباس وفرهنگ منبع: سایت - باشگاه اندیشه - به نقل از ماهنامه كوثر، شماره 34 رابطه لباس وفرهنگ رابطه لباس وفرهنگ در طول رابطۀ لباس با سایر عوامل اجتماعی،اقلیمی، اقتصادی وتاریخی می دانیم نه درعرض آن فرهنگ عبارت است از کلی ترین بینش ونگرشی که یک جامعه نسبت به جهان دارد این بینش ونگرش همان معنایی است که آن جامعه برای هستی وانسان قاﺋل است وبه اندازه ای کلی و جهانشمول است که همۀارزشها وروشهای فرد واجتماع را در بر می گیرد. وجهان بینی هر قوم در شکل وکیفییت بسیاری از جنبه های محسوس وملموس زندگی آن قوم تأثیری قوی دارد وجوامع مختلف بسته به اینکه نسبت به هستی چه بینشی داشته وچه معنایی برای زندگی قاﺋل باشندوچه ارزشهایی رابرجهان حاکم بدانندسبک واسلوب خاصی در ساختن شهر،خانه،پوشیدن لباس،و... خواهندداشت. رابطۀ لباس وفرهنگ به اندازهای قوی است که وقتی یک خارجی وغریبه وارد محیطی می شود، نخستین علامتی که اورامی شناساندهمان لباس اوست گویی انسانها با لباس خود با یکدیگر صحبت می کنند وهر کس به زبان لباس خویش خود را معرفی می نماید که من کیستم،از کجا آمده ام،وبه چه دنیایی وچه فرهنگی تعلق دارم. نباید تصور کرد که مردم در انتخاب لباس آزادندولباس آنان از هیچ معیاروملاکی تبعیت نمی کندوهیچ بینشی برآن حاکم نیست .لباس انسان،نخست تابع فرهنگ جامعه اوست وسپس تابع سلیقۀخود او. جامعۀغربی امروز با لباسی که به تن دارد باماسخن می گوید،اگر به این سخن گوش فرادهیم ،فلسفه وفرهنگ غرب را خواهیم شنید. در هر جامعه نوع وکیفیت لباس زنان ومردان علاوه برآنکه تابع شرایط اقتصادی واجتماعی واقلیمی آن جامعه است قویاً تابع جهان بینی وارزشهای حاکم بر فرهنگ آن جامعه وحتی مبیّن وآیینۀآن جهان بینی است. حال نگاهی به دنیای پیرامون خویش می افکنیم یکطرف دنیای مادی غرب که با علم ،تکنولوژی واستعمارگری مشخص می شود ودر طرف دیگردنیایی که وارث فرهنگها وتمدنهای کهنی است که مورد هجوم فرهنگ غرب واقع شده ومتأسفانه خود را در برابراین فرهنگ باخته است ومی رود تا همۀمیراث معنوی خود را زیر چکمۀاین تمدن قربانی کند.که کشور های اسلامی ،هند ،قسمتهایی از افریقا،آسیای جنوب شرقی وبومیان آمریکا از این قبیلند. اکنون به لباسهای آن دسته از مردم که تحت تأثیر غرب قرار نگرفته اند وهنوز از هجوم فرهنگ غرب دور مانده اند مانند لباس روستاییان ایران (لباس کردها،بلوچها،بختیاریها،و... وروحانیون)،ویا لباس کشور های همسایه لباس عربها یا لباس بومی مردان وزنان هند،پاکستان ،افغانستان... با یک نگاه می فهمیم وجه اشتراک این لباسهااین است که همۀآنها بلند ،گشاد،غیر چسبان وعموماً با سر بند ،کلاه ودستار همراه است . البته تفاوتهایی هم دارند که تابع موقعیت اجتماعی-اقتصادی ومنطقه ای است . حتی لباسهای اقوام اروپایی قرون وسطی هم گشادوبلند است وپوشاک مردم ایران قبل از اسلام حتی زمان هخامنشیان واشکانیان ،نیز بلند وگشاد بوده است. حال نگاهی به لباس مردم غرب زدۀ جهان واروپا وآمریکا می کنیم این لباسها هم وجه اشتراک دارند.لباس انسان امروز غربی چه مردانه وچه زنانه ،تنگ کوتاه،وچسبیده به بدن است چرا انسان غیر غربی عموماًبا لباس بلند وگشاد در جامعه ظاهر می شود وانسان غربی بالباس تنگ وکوتاه؟ (برگرفته از کتاب فرهنگ برهنگی یا برهنگی فرهنگی) \|+\| نوشته شده توسط فرزانه رسولی در 86/08/17 \|